468. Foundation and Earth

Misschien had ik niet alleen moeten doorlezen in dit volgende deel van de Foundation-reeks van Isaac Asimov (1986, 520 p.). De opbouw werd namelijk een beetje voorspelbaar: een klein groepje trekt van wereld naar wereld, moeizaam op zoek naar een doel (i.c. de Aarde), waarbij de reis - naar achteraf blijkt - subtiel is bijgestuurd door een superieure 'bovenbaas'. Ondanks deze Asimov-moeheid, bleef het overigens inspirerend om te lezen.

467. Foundation's Edge

Vijfde deel uit de Foundation-reeks van Isaac Asimov (1982, 470 pagina's). Misschien niet zo'n briljant deel als de andere delen, maar zeker heel goed en meer dan vermakelijk. Ik merk dat ik snel door wil met deel 6 "Foundation and Earth"!

466. Benjamin Franklin

Eens in de zoveel tijd lees ik een (auto)biografie van een Groot Mens. Als ik kijk naar het rijtje sinds de start van dit blog - Karl Marx, Jan Timman (over diverse schakers), Viktor Kortsnoj, Adolf Hitler, Leon Trotsky, Richard Oppenheimer, Aaron  Burr, Wilhelm von Habsburg, Tila Tequila, Napoleon, Thomas Buergenthal - zie ik vooral staatsmannen, natuurwetenschappers en schakers. Benjamin Franklin was alle drie (en waarschijnlijk ook geïntrigeerd door Tila), dus deze biografie beloofde wat. Geschreven door Edmund S. Morgan, uitgegeven in 2002 door de Yale University Press, met zijn 342 pagina's aangeduid als korte biografie.

Franklin en het boek teleurstellen niet, een interessant, inspirerend mens, levende in een buitengewoon interessante tijd (de 19de eeuw), op buitengewoon interessante plaatsen (Amerika, Londen, Parijs). Wat heb ik geleerd over hem? Hij was een self-made man die zijn kapitaal maakte als drukker en als uitvinder. Zijn onderzoek aan elektriciteit was daadwerkelijk relevant, niet alleen de karikatuur van de man met de vlieger in de storm. Zijn wetenschappelijk werk was altijd heel praktijkgericht, zoals bliksemgeleiders, open haarden, plaatsing van zeilen op zeilboten, de negatieve effecten van lood op de gezondheid, de warme golfstroom. Vanaf zijn vroege jaren was Franklin betrokken in doelgerichte sociale netwerken. Clubs vrienden die elkaar en de samenleving verder helpen, collectieve verzekeringen, private brandweer en militia, et cetera. De politiek moest dienstig zijn aan die collectieve burgerbelangen. Politiek was duidelijk een middel voor hem, nooit een doel. Misschien daarom trad hij ook zo min mogelijk op de voorgrond, zeker als de zaken reeds in de door hem gewenste richting gingen. Hij plaatste zijn leven in dienst van de publieke zaak. Het grotere, publieke belang was ondergeschikt aan de eigen opvattingen. Hij was een scherpe waarnemer en een innemend mens, die echter nooit het achterste van de eigen tong liet zien. Hij leefde dus vanuit principes en overtuigingen (en had het geld om dit vol te houden). Tot op hoge leeftijd zette hij zich in voor het idee Amerika. Eerst was het doel een met Engeland gelijkwaardig onderdeel van een groter rijk te worden, later wordt dit een strijd om onafhankelijkheid. Hij vertegenwoordigde Amerika hiervoor in London en Parijs. Omdat dit zo'n belangrijk onderdeel van zijn leven was, is de biografie overigens voor grote delen meer een beschrijving van de totstandkoming van de Verenigde Staten van Amerika, dan een persoonlijke kijk op zijn leven.

De dertien deugden van Benjamin Franklin

 

1. Temperance

Eat not to dullness; drink not to elevation
2. Silence

Speak not but what may benefit others or yourself; avoid trifling conversation.
3. Order

Let all your things have their places; let each part of your business have its time.
4. Resolution

Resolve to perform what you ought; perform without fail what you resolve.
5. Frugality 

Make no expense but to do good to others or yourself; i.e., waste nothing.
6. Industry

 Loose no time; be always employ'd in something useful; cut off all unnecessary actions.
7. Sincerity

Use no hurtful deceit; think innocently and justly, and if you speak, speak accordingly.
8. Justice

Wrong none by doing injuries, or omitting the benefits that are your duty.
9. Moderation

Avoid extremes, forbear resenting injuries so much as you think they deserve.
10. Cleanliness

Tolerate no uncleanliness in body, cloaths, or habitation.
11. Tranquility

Be not disturbed at trifles, or at accidents common or unavoidable.
12. Chastity

Rarely use venery but for health or offspring, never to dullness, weakness, or the injury of your own or another's peace or reputation.
13. Humility

Imitate Jesus and Socrates

465. Veiligheid als (bij)product

Inaugurele rede van professor dr. Ira Helsloot over beleidsontwikkeling in interactie tussen bestuurders, adviseurs en narrige burgers (Radboud Universiteit Nijmegen, 21 september 2012, 32 pagina's). Strekking is dat het Nederlands veiligheidsbudget niet (altijd) doelmatig en rationeel wordt ingezet omdat:
1) degene die bepaalt, niet degene is die betaalt (andermans geld is makkelijk uit te geven);
2) er gekleurde adviezen worden uitgebracht (vanuit eigen danwel eigen organisatie-belang);
3) de professionals steeds betere en mooiere methoden en materialen wil inzetten (ongeacht de grootte van de daadwerkelijke meeropbrengsten);
4) de betrokken organisaties niet willen samenwerken (zonder daartoe van bovenaf gedwongen te worden).

De oratie is toegankelijk geschreven, de voorbeelden zijn (begrijpelijkerwijs) niet heel uitgebreid beschreven, maar dat is ook niet nodig om te overtuigen dat het Nederlands bestuur geholpen zou zijn met wat minder emotie en symbool, en wat meer rationaliteit.

464. Flatland: A Romance of Many Dimensions

Deze wiskundige satire van Edwin Abbott Abbott uit 1885 (114 pagina's) werd mij enige jaren geleden aanbevolen door collega Bert Berghuis. Blij dat ik dit advies heb opgevolgd. In Flatland heeft alles slechts 2 dimensies. De inwoners zien dus alles als lijn of als punt, wat de omgang lastig maakt. Naast Flatland worden ook Lineland (1 dimensie), Pointland (1 punt) en Spaceland (3D) bezocht. Gespeculeerd wordt over werelden met nog meer dimensies (4, 5, 6. ..., n). De bewoners van de verschillende werelden kijken neer op de wereld met een dimensie minder en kunnen een wereld met een dimensie meer niet bevatten. Dit logisch doorredeneren van hoe men zaken vanuit een eigen perspectief waarneemt en kan waarnemen, maakt het boek origineel en onvergetelijk. Daarnaast schijnt het een metafoor te zijn voor de Victoriaanse standensamenleving te zijn, maar mijn kennis daarover is onvoldoende om een en ander op volledige waarde te kunnen schatten.

463. Modaliteiten van betekening in rechtsvergelijkend perspectief

Betekening houdt in het strafrecht in dat gerechtelijke stukken op een bij de wet voorgeschreven wijze moeten worden bekend gemaakt aan een verdachte of veroordeelde. Als hierbij de wettelijke voorschriften niet worden gevolgd, kan een zitting niet plaatsvinden of kan een bij opgelegde straf niet ten uitvoer worden gelegd. Dit dient vooral als rechtsbescherming van de betrokkene; deze moet immers op de hoogte zijn van de (volgende stap) tegen hem lopende zaak om zich te kunnen verdedigen (recht op een 'fair trial'; artikel 6 van het EVRM). De overheid zal zich dus moeten inspannen om gerechtelijke mededeling bij de betrokkene te krijgen. Het kan aan de andere kant natuurlijk niet zo zijn dat de verdachte de rechtsgang kan frustreren door stug geen stukken in ontvangst te nemen en nooit te verschijnen. In veel zaken zal dit geen problemen opleveren (keurige mensen, met een GBA-adres), maar in andere zaken zullen verdachten er alles aan doen de zaak te frustreren. Het op zich technische onderwerp van de 'betekening' is hiermee mede bepalend voor de effectiviteit van de strafrechtspleging.

In opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (WODC) heeft de Erasmus Universiteit Rotterdam (professor P.A.M. Mevis, dr. J. Verbaan e.a.) onderzoek gedaan naar betekening in Belgie, Duitsland, Engeland / Wales, Noorwegen en Zwitserland (september 2012, 210 pagina's). Doel van het onderzoek is om door deze rechtsvergelijking te komen tot nieuwe inzichten voor effectieve betekening, met voldoende rechtswaarborgen. In het bijzonder is gekeken naar mogelijkheden van elektronische betekening. Op de pagina's 172 en 173 van het rapport staan de onderzochte landen schematisch samengevat. Op 196 en 197 staan de (interessante) aanbevelingen. Ik was lid van de begeleidingscommissie.

462. 1356

Behoorlijke dicklit van Bernhard Cornwell over de slag tussen de Engelsen en de Fransen bij Poitiers in 1356. Actie en romantiek in de Middeleeuwen. Verzonnen magisch zwaard. Weinig uitgewerkte karakters. Aardig verhaaltje voor op vakantie, maar verder verspilde tijd.

155/1001. Kim

Naast het Jungle Book het bekendste werk van Rudyard Kipling (370 pagina's, 1901). De Ierse wees Kim wordt van een straatjongen een succesvolle geheim agent voor de Britten. In het boek bezoekt Kim samen met een boeddhistische monnik grote delen van India en ontmoeten zij allerlei volk. De oude monnik is op zoek naar een magische rivier die alle zonden weg wast en Kim klust voor de geheime dienst (de Russen komen!). Het imperialistische bewind van de Engelsen staat nergens in het boek ter discussie: omdat Kim ondanks zijn exotische opvoeding een blanke sahib is, is hij beter. Sterk oriëntalistisch.

460. Privatisering en publiek-private-samenwerking

Justitiële Verkenning (8|12, 130 pagina's) over de opmars van private veiligheidszorg in toezicht, handhaving, brandweer, politie, gevangeniswezen en rechtspraak.

459. Een goede man slaat soms zijn vrouw

Joris Luijendijk studeert een half jaar in Egypte en beschrijft zijn ervaringen met studiegenoten en andere mensen die hij ontmoet (1998, 205 pagina's). Relativerend. Mijn conclusies: alle fundamentalisme is verwerpelijk; superioriteitsgevoel is makkelijk; de meerderheid is meestal gematigd, we zien de extremen.

 

www.spotpen.nl