625. De gekooide recherche

Spraakmakend boek van oud-journalist en oud-rechercheur uit Amsterdam, Michiel Princen (maart 2015, 308 pagina's). Twee delen in het boek: 1) beschrijving van 'zijn' onderzoeken naar Paarlberg (Endstra, Holleeder) en oplichter Jonathan Tobing, 2) aanklacht tegen de politieorganisatie en de daar heersende cultuur (management by cliché, capaciteit als excuus, ingedut, hiërarchisch, ongestructureerde werkwijze, niet intelligent genoeg). Interessant en geloofwaardig. Auteur klopt zichzelf wel wat veel op de borst.

429. Het rechterlijk gebieds- of contactverbod

Mijn korte artikel in de Ars Aequi van september 2012 geeft een zakelijke beschrijving van de op 1 april 2012 in werking getreden Wet rechterlijk gebieds- of contactverbod. Deze wet geeft de strafrechter de mogelijkheid om in zijn vonnis een gebiedsverbod, contactverbod of meldplicht op te leggen aan de veroordeelde. In de bijdrage worden de hoofdlijnen van de wet besproken. Daarbij wordt onder meer ingegaan op de reikwijdte van de vrijheidsbeperkingen, de vervangende hechtenis die volgt op overtreding van de maatregel, de mogelijkheid van schadevergoeding en de verhouding tussen de vrijheidsbeperkende maatregel en andere vrijheidsbeperkende interventies. Tot slot wordt stilgestaan bij de verwachte toepassing in de praktijk en de toegezegde wetsevaluatie. Deze samenvatting van de parlementaire documenten geeft nuttig snel inzicht in doel en toepassingsbereik van deze recente wet.

LJN: BY6951, Rechtbank Arnhem, 05/731053-12 (voorwaarde geëist, negatief advies reclassering, maatregel)

LJN: BY2364, Rechtbank 's-Hertogenbosch, 01/845222-12 (twee jaar, dadelijk uitvoerbaar)

LJN: BX1344, Rechtbank Utrecht, 16/655542-12 (geen maatregel vanwege gebrek aan overgangsrecht)

LJN: BY4637, Rechtbank Arnhem, 05/720908-12 (gevorderd en opgelegd voor postcodegebied, 2 mnd vervangende hechtenis per overtreding)

LJN: BY2263, Rechtbank Arnhem, 05/731041-12 (opgelegde maatregel overtreden, OM in hoger beroep tegen beslissing rechter-commissaris over vervangende hechtenis)

418. Tappen en infiltreren

Justitiële Verkenningen 2012, nr. 3 (100 pagina's). Samenvatting: "De telefoontap is een veelvuldig ingezet opsporingsmiddel. Nu de inzet van telefoontap steeds minder effectief blijkt en de internettap nog in de kinderschoenen staat, lijkt het voor de hand te liggen dat er in de opsporing meer aandacht zal komen voor andere bijzondere opsporingsmethoden, zoals observatie (stelselmatig volgen), infiltratie, pseudokoop en -dienstverlening, undercover stelselmatig informatie inwinnen, inkijken, direct afluisteren en bijstand en opsporing door burgers (informanten en infiltranten). In dit themanummer wordt daarnaast aandacht besteed aan het fenomeen exfiltratie, ofwel meewerkende criminele getuige."

412. Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast

De DSP-groep heeft in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie de bestuurlijke strafbeschikking en de bestuurlijke boete overlast geëvalueerd. Het WODC-rapport (2012, 117 pagina’s) geeft een heldere weergave van de praktijk in de afgelopen drie jaren, maar bevat niet echt schokkende conclusies over de strafbeschikking. Logisch, want er is voor de toepassing door gemeenten feitelijk weinig verschil met de transactie. Door de aandacht die aan de strafbeschikking is gegeven, is de intensiteit en de kwaliteit van handhaving wel toegenomen. Anders dan sommige (naïeve) bestuurders van gemeenten dachten, kost de handhaving met de strafbeschikking ondanks de vergoedingsregeling nog geld en komt het dus neer op de waardering van de niet financiële opbrengsten (leefbaarheid e.d.). Wel schokkend wellicht is dat de bestuurlijke boete overlast door geen enkele gemeente wordt toegepast: rijp voor het wetgevingskerkhof.

375. Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens

Eindelijk heb ik het Schuurman en Jordens deeltje over de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en het Besluit justitiële gegevens helemaal doorgeploeterd (290 pagina's). Deze algemene en artikelsgewijze toelichting op dit onderdeel van de Nederlandse wetgeving is in 2005 bewerkt door mevr. mr. C.A. (Ineke) Knape. Na ruim 6 jaar is het dus hoog tijd voor een nieuwe, papieren uitgave in de Lexplicatie-reeks van Kluwer!

365. The Homeland Directive

Deze fraaie, moderne strip ("graphic novel") van Robert Venditti & Mike Hudleston (2011, 154 pagina's) heeft een niet al te verrassend plot, maar is niettemin spannend en met een precies goed tempo.

Als delen van de Amerikaanse overheid terrorisme inzetten om de bevolking ervan te overtuigen dat ze voor hun eigen verdediging vergaand rechten op moeten geven, wie kan je dan nog redden?

342. Eigenwijze lessen uit het programma OM-afdoening

Glossy boekje - met close-up portretfoto's - van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (2011, 45 pagina's). Tien interviews over de ervaringen van deelnemers aan het programma OM-afdoening. Een van de eigenwijze lessen blijft mij zeker bij: wet- en regelgeving zijn misschien wel flexibeler dan ICT.

334. Justitiële documentatie en de verklaring omtrent het gedrag

Ondanks dat deze studiepocket strafrecht nr.1 uit 1991 stamt en een beschrijving geeft van vervallen wetgeving*, was het zeer nuttig dit boek te lezen. Prof.mr. Hannie Singer-Dekker weet namelijk in slechts 160 pagina's en in heldere taal de systematiek van de justitiële documentatie en de verklaring omtrent het gedrag uiteen te zetten; de globaal geschetste historie en de in deze regeling gemaakte keuzes laten daarnaast zien dat bepaalde vraagstukken van alle tijden zijn. De antwoordmogelijkheden zijn dus ook zeker nog relevant voor degenen die zich nu professioneel met deze materie bezig houden.

* Inmiddels is er de Wet justitiele en strafvorderlijke gegevens.

308. Over de grenzen van de dogmatiek...

... en into fuzzy law. Oratie van prof.mr.dr. Arthur R. Hartmann. Leuk detail te vinden in de voetnoot op pagina 40!

299. Ten strijde tegen overlast

Studie uit de reeks Politie & Wetenschap over "Jongerenoverlast op straat: is de Engelse aanpak geschikt voor Nederland?". Uitgevoerd door M.L. Koemans en uitgegeven als Politiekunde nr. 34, november 2010. Boodschap: zonder heldere definitie van straatoverlast en met gering inzicht in het slagen/falen van de ASBO in Groot-Brittanië wordt ook in Nederland druk beleid gevoerd en wetgeving opgesteld.

252. De burgemeester

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie brengt achtmaal per jaar een Justitiële Verkenning uit. In deze boekjes wordt elke keer een thema uitgewerkt dat betrekking heeft op de rechtspleging. Dit nummer ging over De Burgemeester. De profielschets van de Nederlandse burgemeester, de stijlen van lokaal leiderschap die worden gehanteerd, de rol in de beheersing van crises, de redenen waarom ze soms gedwongen vertrekken en de vergelijking met de Vlaamse collega's waren interessant, maar meest interessant waren de twee bijdragen over hoe de groeiende taken en bevoegdheden van de burgemeester op het gebied van de openbare orde en veiligheid te duiden. In het heel kort gaat het om de volgende tegenstelling: moet de burgemeester een handhavende sherrif zijn met bevoegdheden die direct ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer van de burgers of toch eerst en vooral een verbindende burgervader en bestuurder die de gemeentelijke organisatie een menselijk gezicht geeft? Mijn mening laat zich waarschijnlijk al raden uit de manier waarop ik de vorige zin geformuleerd heb. Op zijn minst lijkt het me niet mogelijk om deze twee uitersten van knoeten en knuffelen geloofwaardig volcontinu in een persoon samen te brengen. Dit lijkt me trouwens ook een valide argument tegen een samenvoeging van Justitie en BZK in een Ministerie van Veiligheid.