693. Audiovisuele verslaglegging in een gemoderniseerd WvSv

Nog een oratie van een collega (oktober 2016, 45 pagina's). Prof.mr.dr. Kessler geeft niet direct grootse vergezichten of idealen maar gaat concreet in op wat er (juridisch on-)mogelijk is op het gebied van vastlegging in beeld en geluid van verhoren in de opsporing en van de terechtzitting, ter controle van hetgeen gezegd is door de procespartijen of ter vervanging van de huidige schriftelijke processen-verbaal. Met als voorstel experimenten op dit terrein om de modernisering van het Wetboek van Strafvordering (ook) op dit punt toekomstbestendig te maken.

691. Europese idealen

Op 2 september 2016 was ik op vakantie en daardoor miste ik helaas de oratie van collega Verrest. Vandaag kreeg ik zijn lezing in druk overhandigd (2016, 38 pagina's). Het bleek een helder, toegankelijk en interessant verhaal dat ik niet alleen met veel plezier heb gelezen, maar waarvan ik volgens mij nog wat van heb geleerd ook. De man is gemaakt voor het hoogleraarschap.

622. Scenario’s voor een nieuwe Belgische strafprocedure

Een praktijkgericht knelpuntenonderzoek uitgevoerd in opdracht van de Federale Overheidsdienst Justitie (2015, 583 pagina's). Met inspirerende vergelijkingen voor de Nederlandse modernisering van het Wetboek van Strafvordering.

448. Vonnisafspraken in strafzaken

"Een rechtsvergelijkende studie naar een vorm van onderhandelingsjustitie in Italië, Duitsland en Frankrijk", uitgevoerd door mr. Laura J.J. Peters (2012). Ik heb alleen de samenvatting van dit proefschrift gelezen (14 pagina's), maar ik vind het niettemin vermeldenswaardig voor dit blog.

De strekking is - heel erg kort gezegd - dat de onderzochte landen anders dan Nederland in het strafrecht een vorm van afdoening kennen waarbij verdachte en officier van justitie een afspraak over de op te leggen straf maken (inclusief vrijheidsstraffen tot ongeveer een jaar); de rechter bekrachtigt deze vervolgens. De bekrachtigde beslissing kan in Italië en Frankrijk dadelijk ten uitvoer worden gelegd. Dit leidt tot efficiencywinst voor de keten en veelal tot een lagere straf voor de betrokkene. De vraag wordt opgeworpen of Nederland niet de Wet OM-afdoening / strafbeschikking (openbaar ministerie legt - zonder onderhandelen - straf op) moet heroverwegen (persbericht promotie: 'Nederland loopt uit de pas').

- In Italië is de strafrechter lijdelijk: is hij niet een stempelmachine voor de voorgelegde afspraken? Wat is het rechterlijk oordeel over de afspraken feitelijk waard?

- Een vonnisafspraak behelst geen schuldbekentenis en leidt tot een andere of geen registratie in de justitiele documentatie: onzuiver, rechtsongelijkheid?

- De straf in de vonnisafspraak is meestal gematigd: verenigbaar met strafdoelen, rechtsongelijkheid, ongewenste druk op de verdachte om maar te bekennen? Perverteert de mogelijkheid van onderhandeling met een officier van justitie over de door de rechter af te stempelen afspraak (consensualiteit) niet meer?

- In Italie en Frankrijk is hoger beroep tegen de vonnisafspraak niet mogelijk (dadelijke tenuitvoerlegging): onschuldpresumptie? 

- Is de kwaliteit van de Nederlandse niet-onderhandelbare afdoening met een strafbeschikking minder dan de vonnisafspraken? 

- Zou voor vrijheidsbeneming een rechter niet altijd ten volle de zaak moeten beoordelen? 

- Is met de lichte drempels voor verzet tegen een strafbeschikking het complete rechterlijk oordeel niet nabijer dan in de onderzochte landen?