887. Onzichtbaar maar onmisbaar

Rapport van de NSOB met lessen over samenwerking in de executieketen bij de implementatie van de herzieningswet Uitvoering Strafrechtelijke Beslissingen (USB). Bestuurskundige beschouwing over dit traject van 2012 tot 2020, tamelijk hoog over, haast filosofisch, maar zeker waar (2021, 40 pagina’s).

487. Volop lokale kansen in nieuw politiebestel

Weinig diepgravend, maar niettemin nuttig boekje over lokale besturing van de politie onder de nieuwe Politiewet 2012 (uitgave ministerie van Veiligheid en Justitie, juli 2012).

431. Politie anno 2012

Interessante Justitiële Verkenning (5|2012, 142 pagina's) over de politie. De focus ligt niet op de aanstaande organisatorische wijzigingen in de politieorganisatie, maar op de uitvoerende taak van de politie. De eerste bijdrage gaat dan ook niet over het instituut politie, maar over het proces politie. Het geweldsmonopolie is bij de overheid gebleven, maar de overige taken worden voor een steeds groter deel door (private) toezichthouders verricht. Al dan niet in samenwerking met de politie. De politieke sturing en verantwoording is hierdoor kleiner dan door velen beleefd. De tweede bijdrage gaat over de technische, maar vooral ook organisatorische knelpunten binnen de politie bij het uitwisselen van opsporingsinformatie: onder meer door wantrouwen is de politie helemaal niet gericht op (interne) informatie-uitwisseling. Bijdrage 3 gaat in op de juridische context van internetsurveillance: zoals zo vaak is het vraagstuk niet zo eenvoudig als je in eerste instantie zou denken. Ontluisterend vond ik de analyse van Berghuis en De Waard over de valkuilen van de probleemgerichte politiezorg: door onduidelijke doelen wordt de interne organisatie en het proces van samenwerking zelf het doel en is iedereen heel druk met weinig resultaat en raakt 'de brandweerfunctie' ondergesneeuwd. Ook interessant zijn de bijdragen over de 'geslaagde emancipatie als probleem voor de politie' en de 'gedachten achter het streven naar diversiteit bij de Nederlandse politie'. Tot slot noem ik het verhaal over de internationale vervlechting van het politiewerk: in verdragen wordt van alles geformaliseerd, maar vaak wordt het beste resultaat bereikt door bestaande informele contacten over de grens.

(1) A bat and a ball cost $ 1.10 in total. The bat costs $ 1.00 more than the ball. How much does the ball cost?
(2) If it takes 5 machines 5 minutes to make 5 widgets, how long would it take 100 machines to make 100 widgets?
(3) In a lake, there is a patch of lily pads. Every day, the patch doubles in size. If it takes 48 days for the patch to cover the entire lake, how long would it take for the patch to cover half of the lake?

299. Ten strijde tegen overlast

Studie uit de reeks Politie & Wetenschap over "Jongerenoverlast op straat: is de Engelse aanpak geschikt voor Nederland?". Uitgevoerd door M.L. Koemans en uitgegeven als Politiekunde nr. 34, november 2010. Boodschap: zonder heldere definitie van straatoverlast en met gering inzicht in het slagen/falen van de ASBO in Groot-Brittanië wordt ook in Nederland druk beleid gevoerd en wetgeving opgesteld.

293. Informele economie, uitbuiting en illegaliteit & Taakstraffen & Rechtspraaklezing 2010

Niet alles met een kaft is een boek. De Rechtstreeks-uitgaven van de Raad voor de Rechtspraak en de Justitiële Verkenningen van het WODC zijn bijvoorbeeld meer vaktijdschriften. Om het toch wat body te geven aan dit bericht daarom een bundeling van drie van deze - recent gelezen - werkjes.

1. Taakstraffen langs de lat
Beschrijving van een onderzoek naar aanleiding van een spraakmakende Zembla-uitzending waarin werd gesteld dat taakstraffen ook bij (zeer) zware delicten worden opgelegd. Dit onderzoek naar de strafopvattingen van Nederlanders nuanceert een en ander. Conclusie: taakstraffen worden nog wel als voldoende punitief beschouwd. Vaagheid van de invulling en de duur leiden in concrete gevallen ertoe dat het strafkarakter soms onvoldoende overkomt bij de gemiddelde Nederlander.

2. Rechtspraaklezing 2010
Responsief strafrecht. Rechtspraak dient niet alleen juridische, maar ook maatschappelijke problemen op te lossen. Dit vergt volgens de President van de rechtbank Amsterdam, mevrouw mr. C.M.T. Eradus ook een andere organisatorische inrichting van de rechtbanken: thema's, niet rechtsgebieden zouden centraal moeten staan in een ideaal gerecht.

3. Informele economie, uitbuiting en illegaliteit
Schaduw-, parallel-, zwarte, ondergrondse, verborgen, secundaire economie: alle economische activiteiten die zich buiten het gezichtsveld van de overheid afspelen.

126/1001. De broeikas

In dit boek van Wolfgang Koeppen (1953) heeft een niet al te succesvol politicus, Keetenheuve, het moeilijk met zijn leven en zijn werk. Het boek is bij vlagen interessant door het geboden inzicht (fictief, maar toch) in de Duitse politiek vlak na de Tweede Wereldoorlog. Grote stukken waren voor mij echter soms verwarrend door het elkaar lopen van droom en werkelijkheid. Oordeel: aardig, maar geen aanrader. 

Bismarck: 'De ijdelheid is een hypotheek die op iedere politicus drukt.'

275. The Rise and Decline of the State

Dit (studie)boek uit 1999 van de Israëlische professor Martin van Creveld behandelt de opkomst en ondergang van de natiestaat. Deze wereldwijde beschouwing uit sociaal, economisch, cultureel en militair perspectief is overtuigend en indrukwekkend, maar doordat in de verschillende onderdelen tot in behoorlijke detail de ontwikkelingen worden beschreven soms ook nogal taai. Het interessantste vond ik misschien wel de beschrijving van de neergang van de staat. Zouden we moeten vechten voor het behoud van de natiestaat?

 Ongerelateerd plaatje

Opbouw van het boek

1. Before the state: prehistory to AD 1300

Van stammen met sterke leiders naar stadstaten (zoals Athene) naar keizerrijken.

2. The rise of the state: 1300 to 1648

De monarchie triomfeert na strijd met de kerk, het keizerrijk, de adel en de steden.

3. The state as an instrument: 1648 to 1789

Opbouw van de bureaucratie, creatie van de infrastructuur van de staat (waaronder belastingheffing), het geweldsmonopolie, politieke theorievorming, publieke en private belang vallen samen in de Leviathan.

4. The state as ideal: 1789 to 1945

Transformatie naar de staat als doel in plaats van middel, disciplinering van het volk (door onderwijs, feestdagen, taal, gestimuleerd nationalisme, etc.), verdergaande belastingen, dienstplicht en 'total war'.

5. The spread of the state: 1696 to 1975

Naar Oost-Europa, het grote Britse Rijk en Amerika, Latijns-Amerikaanse diversiteit, frustratie in Azië en Afrika.

6. The decline of the state: 1975 to ...

De aftakeling van 'total war' door de atoombom en de wapenwedloop, de terugtrek van de verzorgingsstaat, internationale technologische ontwikkelingen, bedreigingen van de interne orde van de staat, het einde van het geloof. 
7. Conclusions: beyond the state
Wereldwijd opererende bedrijven, einde van de soevereiniteit van de natiestaat, supranationale organisatieverbanden, privatisering van het geweldsmonopolie, de staat als private partij, geprivatiseerde rechtspraak en gevangenissen, de kracht van guerrilla en terrorisme vs. de onmacht van megabommen, gated communities en het onvermogen van de staat om veiligheid van de bevolking te garanderen, een structurele onderklasse, netwerksamenleving, internet.

252. De burgemeester

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie brengt achtmaal per jaar een Justitiële Verkenning uit. In deze boekjes wordt elke keer een thema uitgewerkt dat betrekking heeft op de rechtspleging. Dit nummer ging over De Burgemeester. De profielschets van de Nederlandse burgemeester, de stijlen van lokaal leiderschap die worden gehanteerd, de rol in de beheersing van crises, de redenen waarom ze soms gedwongen vertrekken en de vergelijking met de Vlaamse collega's waren interessant, maar meest interessant waren de twee bijdragen over hoe de groeiende taken en bevoegdheden van de burgemeester op het gebied van de openbare orde en veiligheid te duiden. In het heel kort gaat het om de volgende tegenstelling: moet de burgemeester een handhavende sherrif zijn met bevoegdheden die direct ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer van de burgers of toch eerst en vooral een verbindende burgervader en bestuurder die de gemeentelijke organisatie een menselijk gezicht geeft? Mijn mening laat zich waarschijnlijk al raden uit de manier waarop ik de vorige zin geformuleerd heb. Op zijn minst lijkt het me niet mogelijk om deze twee uitersten van knoeten en knuffelen geloofwaardig volcontinu in een persoon samen te brengen. Dit lijkt me trouwens ook een valide argument tegen een samenvoeging van Justitie en BZK in een Ministerie van Veiligheid.