1060. Het concentratiekamp in de Paradijsstraat

Schokkend boek over de opsluiting en marteling van de schrijver in een gevangenis van de Russische bezetter van Donetsk (Stanislav Aseyev, 2020). Wat een leed. Oorlog bah. Rusland bah. 

1010. Help, ik heb een puber!

Heel aardig boek over de uitdagingen van een puber in huis, van Kluun (2022, 256 pagina's). Aanrader voor alle ouders met kinderen in een zekere leeftijd.

981. Hoe bouwen wij Rusland weer op?

Poging van Alexander Solzjenitsyn uit 1990 om een beeld te schetsen van de toekomst van Rusland na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie (96 pagina's). Als Nobelprijswinnaar is hij geen klein denker, maar terugkijkend straalt de naïviteit van de pagina's af, met bewegingen van onderaf die alles goed moeten gaan maken. 

957. Het puberende brein

Ter voorbereiding op wat komen gaat dit "grote standaardwerk over pubers" van Eveline Crone gelezen (2020, 218 pagina's). Eerlijk gezegd tegenvallend, zeker in de mate van praktische bruikbaarheid.

907. Het Kwaad

Populair-wetenschappelijk boek over de psychologie van Het Kwaad. Geschreven door Julia Shaw. Wat pretentieus en slecht vertaald, maar toch niet onaardig (292 pagina’s, 2019).

898. Putin’s People

Sterk onderbouwd betoog van Catherine Belton (2020, 626 pagina’s) over hoe de KGB Rusland terugnam en vervolgens het gevecht met het Westen aanging. Vooral de mate van financiële  malversaties en het gebruik van dat geld voor invloed vond ik schokkend (naast alle individueel gebroken levens…).

803. Sapiens

Indrukwekkend verhaal over de geschiedenis van de homo sapiens, geschreven door Yuvel Noah Harari (2012, 470 pagina's). Lessen? Wij, de mensen in onze tijd, zijn niet anders of belangrijker dan vorige generaties. (Heel) Veel van wat wij waar of belangrijk vinden is cultureel bepaald, niet biologisch. Dat maakt het dus ook relatief: het is een keuze om er al dan niet aan mee te doen. Vecht in elk geval nooit andermans strijd. Het leed dat wij dieren aandoen kan (en zal) door toekomstige generaties als iets vreselijks uit onze dagen worden gezien.

788. Chin.Ind.Spec.Rest.

"Een verdwijnend Nederlands fenomeen" (2018, 275 pagina’s) is een fotoboek met afbeeldingen van meer dan 1000 van deze restaurants in Nederland. Ik heb dit cadeau gekregen van Christine en Luut M-L. Het geeft inspiratie voor een nieuwe lijst aan dingen te doen: alle chinezen in de buurt van Den Haag bezoeken!

784. Leidersweg

Bij de koffieautomaat op het werk lag dit boekje over leiderschap, "Geen ingewikkelde prietpraat maar lessen over zelfinzicht, ondernemerschap en omgaan met lastige organisatiepatronen." Die lessen worden dan gevormd door gespreksverslagen met diverse bestuurders en managers.

Het zijn mooie bedrijven, het zijn mooie resultaten die ze halen, het zijn mensen die oprecht lijken te zijn in hun willen leiden, zonder teveel het ego voorop te plaatsen. Niettemin word ik wat kriegelig van dit soort boekjes en gesprekjes. Omdat het toch ook humble bragging lijkt. Omdat het mensen zijn die het (financieel) gemaakt hebben en dus geen bestaansonzekerheid kennen en kunnen zeggen dat ze ook een stap terug kunnen doen. Omdat er een kletsindustrie zit achter leiderschap.

Ik leg het maar snel terug bij de automaat voor een volgende wannabe-baas.

734. Ik denk, dus ik lach

"Een alternatieve benadering van de filosofie" door John Allen Paulos (1998, 175 blz.) deed me niet vaak lachen, maar was niettemin nuttig en prettig om te lezen als inleiding in wat filosofische begrippen en vraagstukken. Licht genoeg voor op zonvakantie!

628. MOCRO MAFFIA

Ondertitel luidt "Geld, ambitie, hoogmoed en verraad in de onderwereld" (226 pagina's, 2015). Tip voor toekomstige lezers: hecht je niet aan personages, ze gaan namelijk vrijwel allemaal dood. Misdaad lijkt maar heel kort en heftig te lonen. Schokkend vond ik (al is dat misschien eigenlijk wel bekend) de criminogene factoren in de Marokkaanse gemeenschap in Nederland (en daarmee bedoel ik ook uitsluiting en non-acceptatie) en de kennelijke 'platheid' van de politie. Titel is trouwens enigszins misleidend, want het gaat veel over Marokkanen, maar zeker niet uitsluitend, gaat meer om beeld van de Amsterdamse onderwereld. Ondertitel past wel geheel. Overall: nuttig om te hebben gelezen, veel van de namen beklijven niet, het fenomeen wel.

597. De logica van het moorden

Echt briljante debuutroman van Aifric Campbell (2009, 420 blz.), toevallig voor mijn vakantie naar Mallorca opgepikt bij Broese in Utrecht: spannend, vol relevante inzichten, mooi geschreven. Voor een korte samenvatting van het verhaal is deze zin een link. "Het is mijn overtuiging dat psychoanalytici charlatans zijn." "Alleen omdat we geen joden meer vergassen is de holocaust nog niet voorbij."

596. Ik kom terug

Boek van Adriaan van Dis (2014, 290 blz.) over de laatste maanden van zijn bejaarde moeder. Over hun moeizame relatie, over haar leven, over Indië, over de 20ste eeuw, over sterven, over familie, over eerlijkheid, over het menselijk bestaan, over de dood. Begrijpelijk genomineerd voor de Libris-literatuurprijs, al spreekt mij het soms wat poëtische taalgebruik van Van Dis niet bijzonder aan. Binnenkort te bespreken in de boekenclub.

556. Cat Sense

"The Feline Enigma Revealed" door John Bradshaw (2013, 320 pagina's). Verhelderend boek over de geschiedenis, biologie, aard, beleving en ontwikkeling van de beste aller huisdieren, de kat. Wat mij bijblijft is dat naast gezelschap de hond vele praktische functies voor de mens had (en heeft) en de kat eigenlijk maar één (muizen en ratten e.d. jagen), die die ook nog kwijtraakt. Een ander evolutionair pad, en het is nu moeilijk sturen op de gewenste rol voor de huiskat (warme, aanhankelijke haarbal), terwijl de mannetjes vaak ongewenst zijn (bevruchting komt van verwilderde katers) en de vrouwen meestal direct of na een eerste nest onvruchtbaar worden gemaakt.

552. De Bosatlas - Nederland van boven

Uitgave van Noordhoff Atlasproducties en de VPRO (2013, 256 blz.). Cadeautje voor het steunen van de VPRO. Schitterende foto's van Nederland en toegankelijk gepresenteerde feitelijke informatie. Grafieken, infographics, kaarten, tabellen: heerlijk!

542. Kijken naar Amerika

Justitiële Verkenning 8|2013 (118 pagina's) over het justitiebeleid in Amerika en de invloed daarvan op het Nederlandse beleid.

Waard te onthouden is dat de (daadwerkelijk) drastische daling van de criminaliteit in New York meer een wijziging in organisatie en aansturing van politie en andere betrokken overheidsorganisaties lijkt te zijn dan demografische ontwikkelingen of uitvoering van theorieën zoals de broken windows en zero-tolerance-policing. Richten op hot spots/times/crimes/etc. lijkt vruchtbaar als het niet alleen telkens echt voor de korte termijn is (bijdrage Schuilenburg).

De waarde van buurtwachten is lastig te bepalen (gevoel van veiligheid en gemeten veiligheid verschillen) (bijdrage Lub).

Van Swaaningen krabbelt lustig over waarom de VS vooral niet te vergelijken is met Nederland. Ik ben het wel eens met zijn conclusies, maar zijn opsommingen en de schijnbare structuur die dat geeft zijn - zoals wel vaker - onnavolgbaar.

De nuances die Haen Marshall schetst bij de op staatsniveau in gang gezette liberalisering van het marihuana-beleid zijn nuttig. Misschien eens nader in verdiepen, in elk geval passief volgen hoe het komende jaren verder loopt.

De evaluatie van gerichte courts in Texas (alcohol, psychiatrie, veteranen) laat positieve resultaten zien, en dat is mooi. De beschrijving is niet al te bruikbaar, maar het volgende misschien wel (om de ontwikkelingen in NL te duiden). Realiteit is dat er in de VS:
1. overspannen angst voor misdaad is;
2. berichtgeving over misdaad en strafrechtbeleid in de media vertekend is;
3. een op soundbytes berustend kiessysteem een diepgaand discours over overheidsbeleid in de politieke arena in de weg staat.

Tot slot van deze JV een korte schets door Kruize van het Scandinavisch systeem, waarmee NL zich op veel punten beter mee laat vergelijken.

"Het strafrechtsysteem werkt het beste als er zo weinig mogelijk gebruik van wordt gemaakt."

537. The Memory Chalet

Mijn laatste boek van dit jaar is het allerlaatste boek van historicus Tony Judt (2010, 230 pagina's), vooral bekend vanwege zijn - eerder gelezen - magnum opus Postwar (Na de oorlog). In 2009 kreeg hij te horen dat hij binnen twee jaar zou overlijden aan de ziekte ALS. In The Memory Chalet verhaalt hij 21 herinneringen die hij koppelt aan de geschiedenis na de Tweede Wereldoorlog.

Enkele lessen die mij bijblijven:
- De 20ste eeuw lijkt een zeldzaam interessante eeuw in de geschiedenis te zijn geweest met de twee wereldoorlogen en de snelle technologische ontwikkelingen. De 21ste eeuw hoeft overigens niet op alle punten net zo interessant te hoeven worden.
- Soberheid en afzien lijkt de huidige westerse generaties niet meer gegeven. Welvaart wordt als een vanzelfsprekendheid gezien en geen inspanning meer te vereisen. Consumeren brengt mensen niet samen. Dit is meer dan een "vroeger was alles beter" en "de jeugd van tegenwoordig is verwend en hopeloos" (al was het maar omdat ik zelf ook onderdeel van die generaties ben).
- Leven gaat bij terugblik meer over mensen dan over intellectuele ontwikkeling. Bij deze open deur hoort wel dat het gaat om het contact met juist die mensen die de geestelijke ontwikkeling stimuleren.
- Reizen (bij voorkeur met trein en bus) en systematisch nieuwe dingen leren houden het leven interessant. Gebruik daarbij ook eens een geheugentechniek zoals die van de verwijzing naar het geheugenpaleis in de titel.

 "Geschiedenis is filosofie met voorbeelden"

2013:

In 2013 heb ik weer net een boek minder gelezen dan vorig jaar. Ik wijt dit onder meer aan het gemakkelijker vermaak waaraan mijn iPad toegang geeft en het drukke werkjaar. Komend jaar uiteraard weer volop aandacht voor het geschreven woord, vooral ook voor boeken van de 1001-lijst. Streven is namelijk daarvan er elk jaar minimaal 10 te lezen, maar ik ben dit jaar blijven steken op 5. Treurig. Wat verder opvalt is dat - naast werkgerelateerd leesvoer - science fiction afgelopen jaar dominant aanwezig was. Ik denk niet dat dit komend jaar ook nog het geval gaat zijn, maar we gaan het zien.

536. Gender (h)erkennen in recht en criminaliteit

Gendervraagstukken, het thema van deze Justitiële Verkenning van het WODC (JV 5|2013, 130 pagina's), houden me niet echt actief bezig. Na lezing van deze vooral inventariserende verkenning is me in elk geval (weer) ingescherpt dat er ook in sekse gradaties bestaan en dat daarmee - met een open mind - rekening mee moet worden gehouden, ook in de rechtshandhaving. Dat is trouwens het aardige van het lezen van deze publicatiereeks, je krijgt in een keer de laatste ontwikkelingen rondom een relevant thema mee, wetenschappelijk verantwoord, maar toch toegankelijk opgeschreven. Kudos.

(cirkel)definities uit de inleiding:

sex = lichamelijke classificatie bij de geboorte

sex category door social membership = de toekenning van een geslacht op basis van het lichaam en sociale verwachtingen

gender = toekenning van gender en de bevestiging en invulling daarvan door gedrag

531. Op de troon

Biografie van Marianne Vos, de fietsmalle wielerkoningin, geschreven door Rik Booltink (2013, 242 pagina's). De rare tekstopbouw met allemaal losse alinea's en het elke pagina terugkerende kroontje leiden tot lichte wrevel, en er had meer beeldmateriaal op de glossy pagina's gekund, maar belangrijkst is dat het boek een goed beeld geeft van het gezin Vos en de zeer professionele sportvrouw die dat heeft voortgebracht.

 Geïnterviewd in de Lola

528. En dan nog iets

Vervolg op "Taal is zeg maar echt mijn ding" van Paulien Cornelisse (2012, 370 p.). Net zo vermakelijk, wel wat dubbelingen.