1053. Eerste Kamer Jaarbericht 2024

Glossy jaarverslag van de Eerste Kamer (2025, 121 pagina’s). 

1048. Over bekwaamheid en geschiktheid van politieke ambtsdragers

Een dun, bozig boekje van mr. dr. L. (Leo) E.M. Klinkers (2023, 94 pagina's) die nog eenmaal wil uitleggen wat er allemaal mis is met politiek en bestuur in Nederland en de wereld. De enige oplossing is een wereldwijde federatie. En om dat te bereiken moet iedereen in het huidige bestel weg en worden vervangen door speciaal opgeleide politici. Dit zou moeten worden bepaald in de Grondwet.

Ondertitel van het boek: "Alleen voor ongeschoolde arbeid en het politieke ambt is nog geen diploma vereist".

993. Een nieuw sociaal contract

Boek van Pieter Omtzigt (2021, 222 pagina’s). Soepel lezend boek van en over Kamerlid Omtzigt. Verdiend een paar sterren maar niet mijn stem.

990. De vluchteling, de grenswacht en de rijke jood

Boekje van Arnon Grunberg over vluchtelingen en de vluchtelingencrisis (2023, 296 pagina’s).

836. Rafels aan de rechtsstaat

Dit voor zijn ministerschap geschreven boekje van Ferdinand Grapperhaus (2017, 130 pagina’s) heeft best originele gedachten. Soms hoor ik ‘m praten.

832. De rekening voor Rutte

Boek van Bas “ik doe wat ik doe” Haan (2017, 254 pagina’s) waarop hij zijn overzicht geeft van “De Teevendeal, het bonnetje en de politieke prijs voor leugens”.

824. Opstelten

Weer een (politieke) biografie. Deze van Opstelten (2019, 420 pagina’s) is geschreven door journalist en woordvoerder Ron Meerhof. Vooral veel aandacht voor zijn burgemeesterschap, wat natuurlijk ook de hoofdmoot van zijn  carrière was.

820. Zeven politieke levens

Lijvige biografie van Frits Korthals Altes (2018, 674 pagina’s). Herinneringen in dossiers, mede dankzij Henny.

818. Stupid White Men

Amerika onder George W. Bush (2001, 290 pagina’s), geschreven door filmmaker Michael Moore. Achttien jaar verder behoorlijk achterhaald, maar interessant om het oordeel over Clinton-Gore-Bush te lezen. En het is er sindsdien niet beter op geworden in de Amerikaanse politiek.

779. Juridische haalbaarheid van voorgestelde oplossingen voor de weigeraarsproblematiek omtrent tbs-oplegging

De Erasmus Universiteit Rotterdam heeft onderzoek gedaan naar juridische haalbaarheid van 12 oplossingen die zijn voorgesteld voor de problematiek van de verdachten die weigeren mee te werken aan gedragskundig onderzoek naar een stoornis om zo (te proberen) te voorkomen dat tbs (met dwangverpleging) wordt opgelegd (2018, 100 p.). De onderzoekers zijn niet de minsten binnen het tbs-veld (Mevis, Struijk, Van der Wolf, Bleichrodt, Van Marle).

De volgende voorstellen zijn beoordeeld:
1. Het voorstel van de Autoriteit Persoonsgegevens, gedaan in het kader van de doorbreking van het medisch beroepsgeheim in de Wet forensische zorg, om de rechter de weigering mee te laten wegen in het vonnis, en op grond daarvan een andere rechter in een nieuwe procedure alsnog tbs te laten opleggen. Als sub-variant is gekeken naar een toevoeging aan dit voorstel van SP en PvdD om de (eerder weigerachtige) veroordeelde zelf tijdens detentie te kunnen laten verzoeken om een tbs-maatregel.
2. Het voorstel van de Kamerleden Van Oosten/Kuiken om de rechter de mogelijkheid te geven om ‘aansluitend aan detentie’ na maximaal 2 jaar observatie tijdens detentie alsnog tbs op te leggen. Dat zou dan een nieuwe rechterlijke beslissing zijn door een tweede rechter.
3. Twee fasen-proces: eerst wordt de schuld aan het strafbare feit door de rechter vastgesteld, aansluitend wordt de veroordeelde psychiatrisch onderzocht en/of voor observatie in het Pieter Baan centrum gestuurd. De redenering is dat de veroordeelde meer geneigd zal zijn om mee te werken aan de observatie.
4. De oplegging van een tbs-maatregel koppelen aan het recidiverisico (en dus het gevaar) en niet aan de stoornis.
5. Het weigeren mee te werken aan het psychiatrisch onderzoek en/of observatie leidt automatisch tot het opleggen van de tbs-maatregel.
6. Het weigeren mee te werken aan het psychiatrisch onderzoek en/of observatie leidt bij de strafoplegging tot de maximale gevangenisstraf.
7. Kan het meewerken aan het Pieter Baan Centrum onderzoek verplicht worden gesteld?
8. Vereis niet langer ‘doorwerking van de stoornis ten tijde van het delict’.
9. Laat de rechter zich baseren op “vermoeden van” een stoornis bij het opleggen van een tbs-maatregel.
10. Voeg een psychiater toe aan het rechtscollege in zaken waarin de oplegging van de tbs-maatregelen mogelijk aan de orde is.
11. Pas artikel 37a aan in die zin dat een rechter ook zonder medewerking van de betrokkene gebruik kan maken van ‘een ander advies of rapport’, dat dan ook niet alleen gebaseerd hoeft te zijn op de actuele situatie of het huidige gedrag van de betrokkenen, zoals de letter van de wet lijkt te suggereren.
12. Voorlopige tbs-maatregel; wanneer een verdachte blijft weigeren, legt de rechter indien het tot ene veroordeling komt, naast straf een voorlopige tbs op voor een onbepaalde tijd totdat de veroordeelde wel mee werkt. Na ontvangst van de bevindingen beslist de rechter over het opleggen van een tbs-maatregel en heft de rechter de voorlopige tbs-maatregel op.

Op 8 oktober 2018 heeft de Minister voor Rechtsbescherming dit rapport en het onder het vorige nummer beschreven WODC-onderzoek aangeboden aan de Tweede Kamer, met in de brief de daaruit voortvloeiende maatregelen.

759. Adults in the Room

Biografie van Yanis Varoufakis over zijn korte periode als minister van Financiën van Griekenland voor Syriza (2017, 552 blz.). Verslag van "My Battle with Europe's Deep Establishment". Als outsider / wetenschapper vocht hij met en verloor hij van de powers that be in Europa, en uiteindelijk ook in Griekenland. Doordat hij veel gesprekken opnam en alles openbaart geeft het boek een uniek inkijkje. Varifocus komt er zelf trouwens wel heel positief uit, ga ik toch wat van twijfelen, maar overwegend legt het vooral machinaties van de macht bloot.

731. Winter is coming

Garry Kasparov over "Why Vladimir Putin and the Enemies of the Free World must be stopped" (2015, 295 pagina's) is een betoog om niet achterover te leunen als er dictatoriaal kwaad in de wereld is, maar om in actie te komen. Zolang de dictator nog zijn grenzen verkent (met steeds grotere inbreuken in de rechten van inwoners in eigen en andere landen), is ingrijpen mogelijk. Naarmate hij meer ruimte krijgt, wordt tegenhouden moeilijker en duurder. Dit betoog is goed te volgen al blijft het een open vraag hoe echt ingrijpen zou uitpakken: kernoorlog?

726. Stalins jeugdjaren

Van rebel tot rode tsaar. Een gedegen biografie van de "jeugdjaren" (0-39 jaar) van Jozef Vissarionovitsj Dzoegasjvili a.k.a. Soso, Koba en Stalin. Geschreven door Simon Sebag Montefiore (2007, 500 p.). De vroege jeugd was smeuïg, evenals de jaren in ballingschap dat waren, en de contacten met Lenin en Trotski op weg naar de macht. Daartussen was het wat doorbijten... Al met al een goed leesbare levensschets van een van de grootste moordenaars van de 20e eeuw.

priester, dichter, dief, gevangene, leider, dictator

707. Optimist in de politiek

Het boek van Alexander Pechtold (2016, 240 p.) geschreven voor de (zwevende) kiezer richting de Tweede Kamer-verkiezingen van 15 maart 2017. Nog best overtuigend ook.

699. Gratis geld voor iedereen

Interessant boek van Rutger Bregman over (experimenteren met) invoering van een basisinkomen en over korter werken per week dan 40 uur. Ik denk dat het er wel van gaat komen in mijn levenstijd.

662. Pluche

Femke Halsema's prettig leesbare politieke memoires (2016, 395 p.) over een periode dat ik me ook zo begon te interesseren in politiek. Ze blijkt - gelukkig - te beschikken over voldoende zelfreflectie.

631. De democratie voorbij

Enigszins opruiend boek van Karsten en Beckman (2011, 90 pagina's).

Sterkste deel is wat mij betreft de opsomming van 13 mythen, omdat dit ontegenzeggelijke zwaktes van de democratie aan de orde stelt. Of het mythen zijn of zelfs allemaal feitelijk waar wat er staat is een andere vraag. Ik denk dat niet, de oorzaak-gevolg-conclusies zijn tamelijk kort door de bocht en democratie wordt heel makkelijk en niet altijd terecht gelijk gesteld aan de Staat.

Het libertarische alternatief dat in het tweede en derde deel wordt geschetst, stemt mij echter minder hoopvol. Ik vrees voor ongekende verschillen in rijkdom en geluk. Anders dan de schrijvers hopen is de door hun gewenste maatschappij-inrichting echter gelukkig nog ver weg.

• Mythe 1 - Iedere stem telt
• Mythe 2 - Het volk regeert in een democratie
• Mythe 3 - De meerderheid heeft gelijk
• Mythe 4 - Democratie is politiek neutraal
• Mythe 5 - Democratie leidt tot welvaart
• Mythe 6 - Democratie is nodig om de middelen in de samenleving rechtvaardig te verdelen en de zwakkeren te helpen
• Mythe 7 - Democratie is nodig om harmonieus samen te leven
• Mythe 8 - Democratie is bevorderlijk voor de gemeenschapszin
• Mythe 9 - Democratie staat gelijk aan vrijheid en tolerantie
• Mythe 10 - Democratie bevordert vrede en gaat corruptie tegen
• Mythe 11 - Wat het volk wil, dat krijgt het
• Mythe 12 - We zijn allemaal democraten
• Mythe 13 - Er is geen (beter) alternatief

629. El Rey

Genuanceerd, goed onderbouwd journalistiek boek over het politieke leven van Jos van Rey; van jager tot prooi (2014, 250 pagina's).

625. De gekooide recherche

Spraakmakend boek van oud-journalist en oud-rechercheur uit Amsterdam, Michiel Princen (maart 2015, 308 pagina's). Twee delen in het boek: 1) beschrijving van 'zijn' onderzoeken naar Paarlberg (Endstra, Holleeder) en oplichter Jonathan Tobing, 2) aanklacht tegen de politieorganisatie en de daar heersende cultuur (management by cliché, capaciteit als excuus, ingedut, hiërarchisch, ongestructureerde werkwijze, niet intelligent genoeg). Interessant en geloofwaardig. Auteur klopt zichzelf wel wat veel op de borst.

523. The War Lovers

Bij een bezoek aan het het bizarre Hearst Castle heb ik deze zomer in een impuls dit boek van Evan Thomas gekocht (2010, 490 blz.). Het behandelt de "rush to empire" van de VS aan het einde van de negentiende eeuw door in te gaan op met name de levens van Theodore Roosevelt, Henry Cabot Lodge en William Randolph Hearst. Die persoonlijke insteek maakt het aardig om dit stukje geschiedenis te lezen.

Ik was mij er niet van bewust dat:
- de VS in 1898 Cuba zijn binnengevallen;
- het Angelsaksische superioriteitsgevoel zo pregnant aanwezig was in het dagelijkse en het politieke leven;
- de media zo competitief en sturend waren (Pullitzer - Hearst);
- in Amerika mannelijkheid (toen ook al) zo dominant was;
- de verschrikkingen van oorlog werden gezien als noodzakelijk;
- Daiquiri niet alleen een drankje maar ook een stad in Cuba is;
- Teddy Roosevelt daadwerkelijk in die oorlog gevochten heeft, met reëel gevaar voor zijn eigen leven.

Knap boek dus, al denk ik dat het nog interessanter is als het je vaderlandse geschiedenis betreft.