1104. Gedenkplaats Auschwitz-Birkenau

Deze vakantie in Auschwitz geweest. Wat een onvoorstelbaar vreselijke verschikkingen daar (2026, 60 pagina's). Nooit meer.

740. Op het verkeerde pad

Commerciële editie, bewerking van proefschrift van historica Florike Egmond over georganiseerde misdaad in de Noordelijke Nederlanden in de periode 1650-1800.

- Rondtrekkende buitenlandse ex-militairen blijken een mythe: altijd sterk lokaal ingebed.
- Zigeuners (heidenen, Egyptenaren) trokken rond, met hele families, leverden kleine diensten en klusjes (manden vlechten, waarzeggen, potten en pannen repareren, etc) en waren gewelddadig in hun berovingen op het platteland. Chaoszaaiers door te strooien met alibi's, namen, halve bekentenissen, etc. De wet verbood de levensstijl van deze vagebonden.
- Joden, in grote getallen uit het oosten naar de vrije Republiek der Nederlanden getrokken, waren ook mobiel maar opereerden vanuit een basis in de stad. Stugge ontkenners. Wettelijk uitgezonderd van een heleboel soorten werk.
- Grenzen van rechtsgebieden zorgden voor samenwerkingsproblemen. Redelijk gedegen rechtspraak, maar wel gericht op moraliseren door de crimineel neer te zetten als de ander, het kwaad.
- Brabantse bendes lokaal ingebed, criminele dorpen op arme heidegrond.

537. The Memory Chalet

Mijn laatste boek van dit jaar is het allerlaatste boek van historicus Tony Judt (2010, 230 pagina's), vooral bekend vanwege zijn - eerder gelezen - magnum opus Postwar (Na de oorlog). In 2009 kreeg hij te horen dat hij binnen twee jaar zou overlijden aan de ziekte ALS. In The Memory Chalet verhaalt hij 21 herinneringen die hij koppelt aan de geschiedenis na de Tweede Wereldoorlog.

Enkele lessen die mij bijblijven:
- De 20ste eeuw lijkt een zeldzaam interessante eeuw in de geschiedenis te zijn geweest met de twee wereldoorlogen en de snelle technologische ontwikkelingen. De 21ste eeuw hoeft overigens niet op alle punten net zo interessant te hoeven worden.
- Soberheid en afzien lijkt de huidige westerse generaties niet meer gegeven. Welvaart wordt als een vanzelfsprekendheid gezien en geen inspanning meer te vereisen. Consumeren brengt mensen niet samen. Dit is meer dan een "vroeger was alles beter" en "de jeugd van tegenwoordig is verwend en hopeloos" (al was het maar omdat ik zelf ook onderdeel van die generaties ben).
- Leven gaat bij terugblik meer over mensen dan over intellectuele ontwikkeling. Bij deze open deur hoort wel dat het gaat om het contact met juist die mensen die de geestelijke ontwikkeling stimuleren.
- Reizen (bij voorkeur met trein en bus) en systematisch nieuwe dingen leren houden het leven interessant. Gebruik daarbij ook eens een geheugentechniek zoals die van de verwijzing naar het geheugenpaleis in de titel.

 "Geschiedenis is filosofie met voorbeelden"

2013:

In 2013 heb ik weer net een boek minder gelezen dan vorig jaar. Ik wijt dit onder meer aan het gemakkelijker vermaak waaraan mijn iPad toegang geeft en het drukke werkjaar. Komend jaar uiteraard weer volop aandacht voor het geschreven woord, vooral ook voor boeken van de 1001-lijst. Streven is namelijk daarvan er elk jaar minimaal 10 te lezen, maar ik ben dit jaar blijven steken op 5. Treurig. Wat verder opvalt is dat - naast werkgerelateerd leesvoer - science fiction afgelopen jaar dominant aanwezig was. Ik denk niet dat dit komend jaar ook nog het geval gaat zijn, maar we gaan het zien.

451. Jeruzalem

Graphic novel van Guy Delisle (2011, 340 pagina's) over zijn verblijf in Jeruzalem als man van een medewerker van Artsen Zonder Grenzen. Strakke tekeningen, onderkoelde humor, "participerend tekenaar". Pijnlijk beeld van een door religie en historie zwaar verdeeld land. Wat doen mensen elkaar toch aan.

434. Mein Kampf

Adolf Hitler (* 1889 - + 1945; 1924, 618 pagina's).

344. Het zijn net mensen

In verschijningsjaar 2006 was dit boek (226 pagina's) van journalist Joris Luyendijk behoorlijk uitgebreid in het nieuws. De uitgedragen boodschap dat de media een zeer beperkt, verwrongen en geframed beeld geven van de Arabische wereld en het Midden-Oosten, werd kennelijk door velen als schokkend ervaren. Welbeschouwd zou dit verhaal eigenlijk geen verrassing moeten zijn voor de gemiddelde krantenlezer en tv-kijker, maar hoe vaak beschouwen deze de manier waarop de wereld aan ze wordt gepresenteerd nu goed? Ik in elk geval (vrijwel) nooit. Dit boek helpt door de vele praktijkvoorbeelden die - soms pijnlijk - blootleggen hoe ver die vertekening van de werkelijkheid kan gaan. Leerzaam.

It's the dictatorship, stupid.