960. Het complot tegen Amerika

Knap verhaal van Philip Roth (2004, 432 pagina’s) over een alternatieve geschiedenis waarin Charles Lindbergh president van de Verenigde Staten wordt in 1940. De VS neemt geen deel aan de oorlog tegen Hitler en gaat zelf over tot jodenvervolging. Geschreven vanuit het perspectief van een 10-jarig Joods jongetje, Philip Roth. Om mij onduidelijke redenen vlotte het lezen van dit boek bijzonder traag, bijna twee maanden over gedaan. Zou het denk ik toch aanraden aan anderen.

430. Leon Trotsky - a revolutionary's life

Deze biografie van Leon Trotsky (geboren Lev Davidovich Bronstein) door Joshua Rubinstein is uitgebracht in de reeks Jewish Lives en geeft (dus) speciale aandacht aan zijn joodse achtergrond (Yale University Press 2011, 240 pagina's). Trotsky was slim, gedreven, zelfingenomen, ijdel, ambitieus, idealistisch; begenadigd spreker en schrijver. De tijd waarin hij leefde was hectisch en spannend. Rusland was (nog meer dan de rest van Europa) rijp voor fundamentele veranderingen. De combinatie van plaats, moment en man leidde - in combinatie met veel andere factoren - helaas tot geweld, oorlog, intolerantie en immens leed. Onze dagen zijn gelukkig minder interessant.

"The study of Marxisme outside of revolutionary struggle can form library rats, but not revolutionaries. Participation in the revolutionary struggle without the study of Marxism will inevitably be filled with hazards, and turn out to be half-blind." - Leon Trotsky

385. Oppenheimer - Portrait of an Enigma

Biografie door Jeremy Bernstein (2004, 241 pagina's) van Julius Robert Oppenheimer (1904-1967), de briljante, joodse natuurkundige die het Los Alamos deel van het Manhattan project leidde en daarom wel de "vader van de atoombom" wordt genoemd. Later, na de oorlog, is Oppenheimer nogmaals wereldwijd groot in het nieuws omdat hij tijdens het mccarthyism zijn 'security clearance' kwijt raakte vanwege vermeende communistische sympathieën. Qua inzicht in de persoonlijkheid en de drijfveren van "Opje" - die trouwens ook in het Kamerlingh Onnes Laboratorium in Leiden heeft gewerkt - graaft het boek niet heel diep, maar dat deert niet. De eerste helft van de 20ste eeuw was een ongekend spannende periode in de fysica en veel van de hoofdrolspelers waren "karakters". In de biografie wordt een intrigerend beeld van deze periode en deze mensen gegeven. Daarbij komt - voor mij - naar voren dat vooral de sociale interacties van deze 'socially awkward penguins' van groot belang was, voor de successen en voor de mislukkingen.

142/1001. Fatelessness

Indrukwekkend verslag van een 15-jarige Hongaarse jongen die onbevangen richting de Duitse concentratiekampen (Auschwitz, Zeitze, Buchenwald) gaat en overleeft (268 pagina's, 1975). Vergelijk ook het werk van Tadeusz Borowski. De Hongaarse schrijver Imre Kertesz baseerde het boek op zijn eigen ervaringen en ontving in 2002 de Nobelprijs voor de literatuur.

126/1001. De broeikas

In dit boek van Wolfgang Koeppen (1953) heeft een niet al te succesvol politicus, Keetenheuve, het moeilijk met zijn leven en zijn werk. Het boek is bij vlagen interessant door het geboden inzicht (fictief, maar toch) in de Duitse politiek vlak na de Tweede Wereldoorlog. Grote stukken waren voor mij echter soms verwarrend door het elkaar lopen van droom en werkelijkheid. Oordeel: aardig, maar geen aanrader. 

Bismarck: 'De ijdelheid is een hypotheek die op iedere politicus drukt.'

124/1001. Hierheen naar de gaskamer, dames en heren

Kort verhaal over hoe kampbewoners in Auschwitz nieuwe treintransporten helpen ontladen en de mensen naar de gaskamers leiden. Alles om zelf te overleven. Menselijk, maar vreselijk dus. Geschreven in 1948 door kampoverlever Tadeusz Borowski, die in 1951 zelfmoord pleegde met gas.

265. The Redbreast

Politie-agent à la Bruce Willis in Die Hard krijgt te maken met Noorse oud- en neo-nazi's. Mede door de sprongen in de tijd en de korte hoofdstukken een echte page turner vol spanning. De volgende Jo Nesbø ligt al klaar!