838. Centen graaien

Toen de bibliotheek van het WODC werd opgeschoond in verband met hun verhuizing naar een betere plek, heb ik dit true crime boekje meegenomen. Over oplichtingspraktijken in Nederland. Makkelijk bij elkaar getikt niemendalletje van Peter Stuivenberg (1997, 200 pagina’s): paar zaken, wat smeuïge details, wat interviews met oud-rechters en wetenschappers. Voila! Ik had het misschien beter kunnen laten liggen...

748. Dagboek van een getuige

Niet heel goed geschreven emo-niemendalletje van Astrid Holleeder (2017, 272 pagina's), waarmee ze haar inkomen met de feestdagen gegarandeerd aardig aanvult na het ongekende succes van Judas. Beeld dat Astrid van zichzelf schetst is dat van de lieve, zorgzame oma die geniet van huiselijkheid, kinderen en kleinkinderen, maar door het haperende justitiesysteem wordt tegengewerkt als getuige.

740. Op het verkeerde pad

Commerciële editie, bewerking van proefschrift van historica Florike Egmond over georganiseerde misdaad in de Noordelijke Nederlanden in de periode 1650-1800.

- Rondtrekkende buitenlandse ex-militairen blijken een mythe: altijd sterk lokaal ingebed.
- Zigeuners (heidenen, Egyptenaren) trokken rond, met hele families, leverden kleine diensten en klusjes (manden vlechten, waarzeggen, potten en pannen repareren, etc) en waren gewelddadig in hun berovingen op het platteland. Chaoszaaiers door te strooien met alibi's, namen, halve bekentenissen, etc. De wet verbood de levensstijl van deze vagebonden.
- Joden, in grote getallen uit het oosten naar de vrije Republiek der Nederlanden getrokken, waren ook mobiel maar opereerden vanuit een basis in de stad. Stugge ontkenners. Wettelijk uitgezonderd van een heleboel soorten werk.
- Grenzen van rechtsgebieden zorgden voor samenwerkingsproblemen. Redelijk gedegen rechtspraak, maar wel gericht op moraliseren door de crimineel neer te zetten als de ander, het kwaad.
- Brabantse bendes lokaal ingebed, criminele dorpen op arme heidegrond.

718. Criminaliteit in Noord-Brabant

Na lange tijd weer eens een Justitiële Verkenning gelezen. Nummer 2 van 2017 (2017, 128 pagina’s) gaat over de criminaliteit in Brabant. De uitgangshypothese van de eerste bijdrage geeft goed de breedte van het onderwerp aan. Deze luidt namelijk: “In Brabant resulteren specifieke historische, geografische, sociaaleconomische, culturele en sociaalpsychologische factoren in een flexibele maar duurzame gelegenheidsstructuur, van waaruit georganiseerde criminaliteit kan gedijen.” Deze hypothese wordt niet echt ontkracht in één van de bijdragen...

713. Meneer Heineken, het is voorbij

In de serie van true crime-boeken van de laatste tijd dit keer het verhaal over hoe de politie Freddy Heineken bevrijdde na zijn ontvoering door o.m. Cor van Hout en Willem Holleeder. Vlot leesbaar en zeer interessant. Zakelijker, meer beschrijvend dan bijvoorbeeld Judas en Kokkie.

711. Kokkie

Biografie: het turbulente leven en de aangekondigde dood van Martin Kok (2017, 217 pagina's). Waar Willem Holleeder heel eng doorkomt in Judas door manipulatief en geestelijk ziek gedrag is Martin Kok vooral plat en lomp (en daardoor eng) door zijn roekeloosheid, grenzeloosheid, mateloosheid en schaamteloosheid. Zijn website vlinderscrime wordt niet meer gevuld...

642. Mensbeelden in het strafrecht

Justitiële Verkenningen 5|2015, 140 pagina's.

640. De gevallen engel

Boekje van John van den Heuvel en Bert Huijsjes (2015, 240 blz.) over de kroongetuige Angelo Diaz, die durfde te verklaren over de Hells Angels. Soepel leesbaar en instructief over dat wereldje, maar als boekje wat makkelijk door het sterke leunen op De Telegraaf-publicaties; geen echt nieuw werk.

625. De gekooide recherche

Spraakmakend boek van oud-journalist en oud-rechercheur uit Amsterdam, Michiel Princen (maart 2015, 308 pagina's). Twee delen in het boek: 1) beschrijving van 'zijn' onderzoeken naar Paarlberg (Endstra, Holleeder) en oplichter Jonathan Tobing, 2) aanklacht tegen de politieorganisatie en de daar heersende cultuur (management by cliché, capaciteit als excuus, ingedut, hiërarchisch, ongestructureerde werkwijze, niet intelligent genoeg). Interessant en geloofwaardig. Auteur klopt zichzelf wel wat veel op de borst.

478. Trendanalyses 2013

Bladerboekje van het CCV over trends in 15 veiligheidsthema's, met grafiekjes en interviews met deskundigen (150 pagina's, 2013). De moeite en kosten van drukken wat mij betreft niet waard.

449. Deuren op slot

Speciale Justitiële Verkenning van het WODC (7|12, 62 pagina's) naar aanleiding van de uitreiking van de Stockholm Prize in Criminology aan Jan van Dijk, bevat de bewerkte speech over de rol van situationele preventie bij de daling in criminaliteit van de jaren tachtig tot de jaren tien.

 

418. Tappen en infiltreren

Justitiële Verkenningen 2012, nr. 3 (100 pagina's). Samenvatting: "De telefoontap is een veelvuldig ingezet opsporingsmiddel. Nu de inzet van telefoontap steeds minder effectief blijkt en de internettap nog in de kinderschoenen staat, lijkt het voor de hand te liggen dat er in de opsporing meer aandacht zal komen voor andere bijzondere opsporingsmethoden, zoals observatie (stelselmatig volgen), infiltratie, pseudokoop en -dienstverlening, undercover stelselmatig informatie inwinnen, inkijken, direct afluisteren en bijstand en opsporing door burgers (informanten en infiltranten). In dit themanummer wordt daarnaast aandacht besteed aan het fenomeen exfiltratie, ofwel meewerkende criminele getuige."

327. The Trial

Een toegankelijk geschreven boek van Sadakat Kadri over de geschiedenis van het proces, van Socrates tot O.J. Simpson (2005, 512 pagina's). Elk hoofdstuk behandelt een onderwerp zoals godsgerichten, de inquisitie, juryrechtspraak als fenomeen, heksenjachten, de vervolging van dieren, lijken en zaken, ideologische processen en oorlogstribunalen. De beschrijving van het Engels/Amerikaans-recht staat hierbij voorop, maar de vergelijking met het Europees continentaal recht wordt wel gemaakt. De hoofdstukken over de nazi-processen van Neurenberg, de Moskouse show-processen van Stalin, de grote mediazaken in Amerika en het International Criminal Court waren voor mij het meest interessant door het geboden inzicht over hoe groot de invloed van politiek en samenleving is op de toepassing van het (internationaal) recht.

299. Ten strijde tegen overlast

Studie uit de reeks Politie & Wetenschap over "Jongerenoverlast op straat: is de Engelse aanpak geschikt voor Nederland?". Uitgevoerd door M.L. Koemans en uitgegeven als Politiekunde nr. 34, november 2010. Boodschap: zonder heldere definitie van straatoverlast en met gering inzicht in het slagen/falen van de ASBO in Groot-Brittanië wordt ook in Nederland druk beleid gevoerd en wetgeving opgesteld.

293. Informele economie, uitbuiting en illegaliteit & Taakstraffen & Rechtspraaklezing 2010

Niet alles met een kaft is een boek. De Rechtstreeks-uitgaven van de Raad voor de Rechtspraak en de Justitiële Verkenningen van het WODC zijn bijvoorbeeld meer vaktijdschriften. Om het toch wat body te geven aan dit bericht daarom een bundeling van drie van deze - recent gelezen - werkjes.

1. Taakstraffen langs de lat
Beschrijving van een onderzoek naar aanleiding van een spraakmakende Zembla-uitzending waarin werd gesteld dat taakstraffen ook bij (zeer) zware delicten worden opgelegd. Dit onderzoek naar de strafopvattingen van Nederlanders nuanceert een en ander. Conclusie: taakstraffen worden nog wel als voldoende punitief beschouwd. Vaagheid van de invulling en de duur leiden in concrete gevallen ertoe dat het strafkarakter soms onvoldoende overkomt bij de gemiddelde Nederlander.

2. Rechtspraaklezing 2010
Responsief strafrecht. Rechtspraak dient niet alleen juridische, maar ook maatschappelijke problemen op te lossen. Dit vergt volgens de President van de rechtbank Amsterdam, mevrouw mr. C.M.T. Eradus ook een andere organisatorische inrichting van de rechtbanken: thema's, niet rechtsgebieden zouden centraal moeten staan in een ideaal gerecht.

3. Informele economie, uitbuiting en illegaliteit
Schaduw-, parallel-, zwarte, ondergrondse, verborgen, secundaire economie: alle economische activiteiten die zich buiten het gezichtsveld van de overheid afspelen.