824. Opstelten

Weer een (politieke) biografie. Deze van Opstelten (2019, 420 pagina’s) is geschreven door journalist en woordvoerder Ron Meerhof. Vooral veel aandacht voor zijn burgemeesterschap, wat natuurlijk ook de hoofdmoot van zijn  carrière was.

492. Aard, omvang en handhaving van beschermingsbevelen in Nederland (2)

Dit betreft een onderzoek van de Universiteit van Tilburg naar de aard, omvang en handhaving van beschermingsbevelen in Nederland (in opdracht van WODC; 2013, 88 pagina's). Het eerder gelezen eerste deel ging over de juridische modaliteiten van gebiedsverboden, contactverboden en meldplichten. De conclusies van het tweede deel zijn overzichtelijk terug te vinden in de tabellen in de conclusie (p. 75).

Verder opmerkenswaardig:
- beschermingsbevelen worden voornamelijk aan mannen opgelegd;
- vaak is er sprake van een (verkeerd geëindigde) affectieve relatie, bij de voorwaardelijke invrijheidstelling zijn de veroordeelde en de beschermde vaker onbekenden van elkaar;
- een beschermingsbevel is er vaak een in een reeks (recidive, gebrekkige handhaving);
- een internationale dimensie is er vrijwel nooit;
- handhaving is van cruciaal belang en vaak lastig;
- het opgelegde beschermingsbevel is niet altijd helder afgebakend;
- verschillende rechtbanken hanteren verschillende formuleringen en 'dreigingen' bij overtreding van het beschermingsbevel;
- de registratie van de verschillende modaliteiten verschilt en is zelden sluitend.

488. Beter richten

Onderzoek van de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming naar de pilot Bestuurlijke Informatievoorziening justitiabelen (BIJ)(april 2013, 60 pagina's). Door BIJ worden burgemeesters geïnformeerd over de terugkeer van ernstige gewelds- en zedendelinquenten naar hun gemeente, met vermelding van het gepleegde misdrijf. Dit biedt burgemeesters de gelegenheid om - indien nodig - maatregelen te treffen om verstoringen van de openbare orde en veiligheid te voorkomen. Zie ook dit eerdere bericht op deze blog.

487. Volop lokale kansen in nieuw politiebestel

Weinig diepgravend, maar niettemin nuttig boekje over lokale besturing van de politie onder de nieuwe Politiewet 2012 (uitgave ministerie van Veiligheid en Justitie, juli 2012).

433. Doelbereik van de pilot BIJ

Onderzoek van Regioplan Beleidsonderzoek naar de pilot Bestuurlijke Informatievoorziening Justitiabelen (BIJ) (juni 2012, 90 pagina's). In deze pilot worden burgemeesters geïnformeerd over de terugkeer van ernstige gewelds- en zedendelinquenten in hun gemeenten ten behoeve van het inschatten door de burgemeester van het risico dat als gevolg van deze terugkeer verstoringen van de openbare orde in zijn gemeente plaats kunnen hebben, zodat zo nodig passende maatregelen kunnen worden genomen om de openbare orde te handhaven. Deze (te) lange zin is een quote uit de nota van toelichting bij het besluit waarin de juridische basis voor deze 'robuuste en generieke' gegevensverstrekking werd geregeld in artikel 11a van het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens (zie Stb. 2011, 314).

Conclusie van de onderzoekers over het doelbereik van BIJ:
"Samenvattend concluderen we dat de BIJ-informatiestroom goed vorm heeft gekregen. De informatie zorgt voor een versterking van het overleg met ketenpartners en verbetert de informatiepositie van burgemeesters. Daardoor kunnen burgemeesters zich (beter) voorbereiden op eventuele problemen en, indien nodig, maatregelen treffen om deze te voorkomen. Niet alle burgemeesters achten hun bevoegdheden toereikend om maatregelen te kunnen nemen. Mogelijk zijn hierin verbeteringen aan te brengen door een intensiever overleg met het Openbaar Ministerie over het opleggen van voorwaarden bij de invrijheidsstelling en bij verlof. Een belangrijk bijverschijnsel van BIJ is dat burgemeesters ook verantwoordelijk dreigen te worden voor het voorkomen van recidive door terugkerende ex-gedetineerden, hetgeen niet de bedoeling van BIJ is, maar in de praktijk moeilijk tegen te gaan is. Ten slotte blijkt uit de evaluatie van de pilot dat de aansluitvoorwaarden van de pilot door veel gemeenten minimaal worden nageleefd: er wordt niet altijd teruggekoppeld naar het KLPD, accountantscontrole blijft in alle gemeenten achterwege en bijzondere persoonsgegevens worden in de uitvoeringspraktijk ruimer gedeeld dan volgens de regels is toegestaan."

334. Justitiële documentatie en de verklaring omtrent het gedrag

Ondanks dat deze studiepocket strafrecht nr.1 uit 1991 stamt en een beschrijving geeft van vervallen wetgeving*, was het zeer nuttig dit boek te lezen. Prof.mr. Hannie Singer-Dekker weet namelijk in slechts 160 pagina's en in heldere taal de systematiek van de justitiële documentatie en de verklaring omtrent het gedrag uiteen te zetten; de globaal geschetste historie en de in deze regeling gemaakte keuzes laten daarnaast zien dat bepaalde vraagstukken van alle tijden zijn. De antwoordmogelijkheden zijn dus ook zeker nog relevant voor degenen die zich nu professioneel met deze materie bezig houden.

* Inmiddels is er de Wet justitiele en strafvorderlijke gegevens.

252. De burgemeester

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie brengt achtmaal per jaar een Justitiële Verkenning uit. In deze boekjes wordt elke keer een thema uitgewerkt dat betrekking heeft op de rechtspleging. Dit nummer ging over De Burgemeester. De profielschets van de Nederlandse burgemeester, de stijlen van lokaal leiderschap die worden gehanteerd, de rol in de beheersing van crises, de redenen waarom ze soms gedwongen vertrekken en de vergelijking met de Vlaamse collega's waren interessant, maar meest interessant waren de twee bijdragen over hoe de groeiende taken en bevoegdheden van de burgemeester op het gebied van de openbare orde en veiligheid te duiden. In het heel kort gaat het om de volgende tegenstelling: moet de burgemeester een handhavende sherrif zijn met bevoegdheden die direct ingrijpen in de persoonlijke levenssfeer van de burgers of toch eerst en vooral een verbindende burgervader en bestuurder die de gemeentelijke organisatie een menselijk gezicht geeft? Mijn mening laat zich waarschijnlijk al raden uit de manier waarop ik de vorige zin geformuleerd heb. Op zijn minst lijkt het me niet mogelijk om deze twee uitersten van knoeten en knuffelen geloofwaardig volcontinu in een persoon samen te brengen. Dit lijkt me trouwens ook een valide argument tegen een samenvoeging van Justitie en BZK in een Ministerie van Veiligheid.