594. Beeld en werkelijkheid

Een analyse van de adviezen van de Afdeling advisering van de Raad van State (AARvS) uit de periode 2013-medio 2014 door mr. M.Tj. Bouwes (2014, 39 p.). Interessant, geeft een nuttig en - uit de eigen voorbeelden en eigen ervaring - herkenbaar beeld van de aandachtspunten van de Afdeling en de wijze daarmee lijkt te worden omgegaan door de ministeries. Uitgangspunt lijkt dat de adviezen worden opgevolgd en daarmee dat de kritiek van de AARvS kennelijk terecht is.

593. Fraude

Bankenfraude, fraude in het MKB, faillissementsfraude, wetenschapsfraude, zorgfraude en uitkeringsfraude passeren allemaal de revue in deze Justitiële Verkenning (JV, 3|2014, 132 pagina's). Maatschappelijk interessant en relevant, maar ook weer herinnerd aan waarom ik criminologie zo vond tegenvallen als wetenschap. Een hoop speculatie over persoonskenmerken en omstandigheden op basis van beperkte data leidt tot wobbelige theorievorming met weinig praktische toepasbaarheid (en noopt altijd tot nader onderzoek).

592. Europa en zijn Roma

Eén van de laatste Justitiële Verkenningen die ik in print zal lezen (JV 5|2014, 118 p.). Vanaf 2015 zal het blad namelijk alleen nog maar digitaal gratis verschijnen en dan zal ik er wel eens eentje laten passeren. Dat is best jammer, want JV geeft altijd een compact en aardig compleet beeld van justitiële of sociale onderwerpen. Dit keer de "zigeuners". Pakweg 1000 jaar geleden uit India weggetrokken en verspreid over Europa terechtgekomen, met grootste deel en het oosten van Europa. Ze reizen steeds minder rond, maar met redelijk consistente eigen taal in de verschillende landen. Van welkome pelgrims naar discriminatie en blijvende vooroordelen en achterstand. Lastig tegen te gaan. Het zullen deze treurige en donkere dagen zijn maar het gevoel bekroop me bij lezing dat we nog niet af zijn van "rassenleer" en "rassenhygiëne".

591. Mijn Tijd

Biografie van Bradley Wiggins, met focus op zijn topjaar 2012, waarin hij onder meer de Tour de France en Olympisch Goud won (2012, 240 pagina's).

590. Recht op rolletjes

Speciale uitgave van "De Rechter" van Jesse van Muylwijck voor de directie wetgeving en juridische zaken van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (december 2014, 110 p.).

589. Rechtspraakdata: open, linked en big

In dit periodiek van de Raad voor de rechtspraak (54 p.) staat een interessant hoofdartikel van Marc van Opijnen over data over rechtspraak.


Om te onthouden is handig het verschil tussen a) open, b) linked en c) big. Open data (a) duidt op de vrije beschikbaarheid van ruwe data, in het bijzonder overheidsdata. Niet op de wijze van publicatie, maar op de beschikbaarheid voor hergebruik door anderen. Om ‘linked’ (b) te zijn moet zijn voldaan aan drie voorwaarden: machineleesbaarheid, unieke en persistente uniform resource identifiers (URI’s) en links naar andere data. En linked betekent niet altijd open. Big data (c) ‘is high-volume, high-velocity and high-variety information assets that demand cost-effective, innovative forms of information processing for enhanced insight and decision making’.

Hoe maak je rechtspraak dan toegankelijk? European Case Law Identifier (ECLI) als standaard in Europa, identificatie van wet- en regelgeving en andere bronnen om goed (permanent) naar te kunnen verwijzen, via links, en dan het liefst zwaartepunt bij de belangrijkste uitspraken. Hierover volgt een plausibel verhaal over hoe zwaarte wordt toegekend in de verschillende fase na de uitspraak. Beetje jammer is dat het allemaal nog in een onderzoeksomgeving is gebeurd, maar de toekomst lonkt.

588. Door de pijngrens

Biografie van Lance Armstrong over zijn gevecht tegen kanker en het winnen van de Tour de France (2000, 288 p.). Bij de kringloop gescoord. Ondanks alles groot sportman, maar uit de pagina's doemt het beeld op van een akelig zelfovertuigde man. De wetenschap dat hij wel degelijk doping gebruikte maakt stukken ernstig leugenachtig. Bah.

587. Big data, digitalisering, startinformatie

Drie werkgerelateerde studies:
a. risicogericht toezicht, profielinformatie en Big Data door Bart Custers in het Tijdschrift voor toezicht 2014 (5), 8 pagina's.
b. Startinformatie in het strafproces door Sven Brinkhoff, samenvatting proefschrift 14/11/2014, 10 pagina's.
c. WODC-rapport Digitalisering in strafrechtketens (2014, 282 pagina's).

Over het WODC-rapport uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen neem ik graag wat meer op. Het rapport gaat in op digitaliseringservaringen in Denemarken, Engeland, Oostenrijk en Estland vanuit een supply chain perspectief. Onder een supply chain wordt verstaan het geheel van organisaties die gezamenlijk werken aan de totstandkoming van een product of dienst. Het ultieme doel van een dergelijke keten is ‘afstemming van de lever- en afleverrelaties’. Cruciaal daarvoor is goede uitwisseling van informatie. Het rapport gaat er niet echt op in, maar mij lijkt voor de strafrechtsketen relevant is dat in het strafrecht geen concurrentie tussen de ketenpartners zou hoeven te bestaan. Transparantie en informatie-uitwisseling zou uitgangspunt moeten kunnen zijn. Enkele relevante punten: - Basiskeuze: herontwerp van deelprocessen, interfaces of interne processen vs. een min of meer handhaven van bestaande werkprocessen of systemen en concentratie op de interfaces. De onderzochte landen laten op dit punt zien dat handhaven de dominante keuze is. De taakverdeling tussen de ketenpartners wordt door de digitalisering niet gewijzigd, wel wordt de koppeling sterker. - Een integrale ketenbenadering moet. Elke partner in de strafrechtketen zal zich moeten realiseren dat een volgende ketenpartner bepaalde informatiebehoeften heeft waaraan de eerdere partner in de keten moet bijdragen. Elke ketenpartner zal zich dus moeten verplaatsen in de vervolg van de keten en de (informatie)behoefte die daar is. Daarbij kan nog worden opgemerkt dat het ook zou moeten gaan om het denken over de informatiebehoefte terug in de keten (bijv. afloopberichten; is dat dan backward control?). - Ketenperspectief moet ook inhouden dat ketenpartners dienen te worden beloond voor het gedrag dat optimaal is voor de keten als geheel (het meerwerk aan het begin, ontlast de keten als geheel). - Een belemmering bij invoering van een ketenbenadering in de strafrechtketen is dat de diverse partners - historisch en vanuit de gedachte van autonoom werkende organisaties - veelal denken vanuit de eigen organisatie en hiërarchie, eigen doelstellingen, eigen budgetten en werkprocessen. - De onderzochte landen laten zien dat standaardisatie in informatieoverdracht cruciaal is. In elk geval op dat punt een ketenarchitectuur. - Opvallend is dat in veel landen de papieren stroom ook blijft bestaan (papier = origineel), in elk geval start is dus dubbele systemen. - Niet het doel van de digitalisering bepaalt het succes, maar de juiste ICT-ondersteuning en projectorganisatie, en het waarborgen van het eigen karakter van de ketenpartners. - Verantwoordelijkheid voor de digitalisering verschilt, ministerie of ketenpartners (m.n. OM, als eerstverantwoordelijke voor strafdossier). Bepalend is projectmanagement, en regie en betrokkenheid vanuit het ministerie. - In alle landen blijkt de afstemming met en digitalisering van informatie-uitwisseling met de rechtbank in de praktijk lastig te verlopen. - Advocaten en burgers hobbelen achter de digitalisering binnen de keten aan, worden gelijmd door (financieel) te belonen als er digitaal zaken wordt gedaan. - Bouw voor de ICT-systemen vooral niet iets unieks nieuws, maar start met bestaande, bewezen systemen. - Bekend motto is volgens mij “eerst organiseren, dan automatiseren”. Dat motto zegt niets over de wetgeving die soms ook gewijzigd moet worden voordat digitaal kan worden gewerkt. Met (ruime) interpretatie van de wet kan veelal veel, wetgeving aanpassen op het moment dat nodig is. Motto kan dus aan het einde worden aangevuld met “en parallel wetgeven”. - Veiligheid van de systemen staat niet altijd voorop in de onderzochte landen: pragmatische overwegingen overheersen, zeker binnen de keten zelf. - De functie van het strafdossier beïnvloedt sterk in welke mate er behoefte is aan zaken als (digitale) handtekening en waarborgen (authenticiteit, integriteit of compleetheid van informatie). - “Eenmalige opslag, meervoudig gebruik” ook in andere landen uitgangspunt om data niet meer dubbel te hoeven invoeren of bij te houden. - Meest handig lijkt te zijn om bestaande systemen te gebruiken maar te zorgen voor bevraging door ketenpartners (o.b.v. bijvoorbeeld een uniek nummer). - Acceptatie en gebruik van de digitalisering volgt niet zozeer uit de uitkomsten van het gebruik, maar uit de mate van gebruik! - Negatieve ervaringen kleven niet aan de digitalisering zelf, maar aan de wijze van totstandbrenging (gebrekkig gemaakte keuzes, ontbreken visie en ondersteuning, commitment leiding, etc.). - Doelen digitalisering zijn te voorspellen: kostenreductie, efficiëntie, dienstverlening aan de burger, versnellen procedure, kwaliteitsverbetering, managementinformatie. - Algemene (en te begrijpen) notie: digitalisering van de strafrechtsketen blijft achter bij digitalisering van andere overheidsdiensten.

586. Het puttertje

Dit is het eerste boek dat ik ooit van Donna Tart heb gelezen (2013, 928 pagina's). Vermakelijk, weinig hoogdravend en vaak niet maar af en toe ook wel spannend verhaal over een "gestolen" schilderij en zijn nieuwe "baasje". Voor het overige maak ik mij er makkelijk vanaf door te linken naar de recensie van NRC, waarin ik mij geheel kan vinden. http://www.nrc.nl/boeken/2014/08/12/teruglezen-drie-eenheid-amerikaanse-literatuurkritiek-beklaagt-zich-over-succes-het-puttertje Met de Boekenclub zijn we het schilderij zelf gaan bekijken in het Mauritshuis, en dat is zeker de moeite waard. http://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/mauritshuis/hoogtepunten-mauritshuis/het-puttertje-605

585. The Thousand Names

Beste flintlock fantasy die ik ooit heb gelezen (...), geschreven door Django Wexler (2013, 610 pagina's). Heerlijk ontspannend. Met wat clichéverwikkelingen, maar verder gewoon goed geschreven. Er schijnen meer delen te zijn of te komen! Update: volgend jaar zomer The Shadow Throne als paperback.