894. De tenuitvoerlegging van sancties: maatwerk door de rechter?

Redelijk oppervlakkige maar toch wel nuttige studie naar bovenvermeld onderwerp door Miranda Boone c.s. (2009, 108 pagina's). Toenemende sanctiedifferentiatie.

755. Boek 5 - Rechtsmiddelen

In de reeks van concept-voorstellen voor het nieuwe Wetboek van Strafvordering was dit de - page turner - over Rechtsmiddelen. Wat vond ik het jammer toen ik de 132 pagina's uit had.

600. Wat is de economische waarde van de Nederlandse rechtspraak?

Print van de Rechtspraaklezing 2014 van de Raad voor de rechtspraak, op 11 september 2014 uitgesproken door dr. Hans Wijers. Beetje blog-vulling (600!), maar het is een boekje (2014, 18 pagina's). Zeven fundamentele factoren voor duurzaam economisch leiderschap: 1. Concurrentie in politiek en economie 2. Investeringen en gebruik van wetenschap 3. 'Rule of Law', in het bijzonder bescherming eigendomsrechten 4. Beschikbaarheid en toegang tot gezondheidszorg 5. Ontwikkeling naar consumentensamenleving 6. Sterke arbeidsethiek 7. Stabiele macro-economische condities

589. Rechtspraakdata: open, linked en big

In dit periodiek van de Raad voor de rechtspraak (54 p.) staat een interessant hoofdartikel van Marc van Opijnen over data over rechtspraak.


Om te onthouden is handig het verschil tussen a) open, b) linked en c) big. Open data (a) duidt op de vrije beschikbaarheid van ruwe data, in het bijzonder overheidsdata. Niet op de wijze van publicatie, maar op de beschikbaarheid voor hergebruik door anderen. Om ‘linked’ (b) te zijn moet zijn voldaan aan drie voorwaarden: machineleesbaarheid, unieke en persistente uniform resource identifiers (URI’s) en links naar andere data. En linked betekent niet altijd open. Big data (c) ‘is high-volume, high-velocity and high-variety information assets that demand cost-effective, innovative forms of information processing for enhanced insight and decision making’.

Hoe maak je rechtspraak dan toegankelijk? European Case Law Identifier (ECLI) als standaard in Europa, identificatie van wet- en regelgeving en andere bronnen om goed (permanent) naar te kunnen verwijzen, via links, en dan het liefst zwaartepunt bij de belangrijkste uitspraken. Hierover volgt een plausibel verhaal over hoe zwaarte wordt toegekend in de verschillende fase na de uitspraak. Beetje jammer is dat het allemaal nog in een onderzoeksomgeving is gebeurd, maar de toekomst lonkt.

581. Collectief vakmanschap

Het blad van de Raad voor de rechtspraak, rechtstreeks, nr. 1 van 2014 gaat over professionele standaarden in andere beroepsgroepen, en hoe de rechtspraak daarvan kan leren (45 pagina's). Vanwege enige indirecte betrokkenheid aardig om deze theorie te lezen.

571. Toegankelijkheid van het recht

Justitiële Verkenningen nr. 1 van 2014 (maart 2014, 134 pagina's). Een ieder heeft recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak, binnen een redelijke termijn, door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat bij de wet is ingesteld (6 EVRM). Hoe krijgt dit recht vorm in Nederland, zonder de kosten eindeloos te laten stijgen? De toegang tot de rechter mag geen luxegoed worden, tegelijk wordt er actief naar buitengerechtelijke alternatieven gekeken om doelmatiger tot bevredigende oplossingen voor problemen te komen zoals eerder direct contact overheid-burger, mediation, zelfhulp, Juridisch Loket, online geschillenbeslechting, buitengerechtelijke afdoening in het strafrecht. Hiermee moeten onder meer kosten van gesubsidieerde rechtsbijstand worden gedrukt. Tegelijk is er echter het Salduz-arrest dat heel Europa dwingt tot het bieden van juridische bijstand aan verdachten tijdens hun verblijf in het politiebureau (wat overal verschillend concreet wordt ingevuld).

545. Rechtspraaklezing 2013

Gepubliceerde lezing van Paul Schnabel met als titel "Rondom kwaliteit: verschillen in visie op de kwaliteit van de rechtspraak" (Rechtstreeks 2013, Raad voor de Rechtspraak, 16 bladzijden). Interessant, maar vooral op de blog voor het halen van het vier 'boeken' per week.

Daarom maar aangevuld met Rechtstreeks 2013, nr. 3, met als hoofdartikel Grondrechten in de Nederlandse rechtspraak en als nevenartikel Regie in de rechtspraak: de strafrechter (2013, 50 pagina's). Bij elkaar toch 66 pagina's.

505. Berichten van de werkvloer

Justitiële Verkenningen 3|2013 met verhalen over de praktijkervaringen van een strafrechter, een psychiater in de TBS, PIW'ers (gevangenbewaarders), politieagenten (en de zin en onzin van PTSS), een gemeentewerker. Redelijk interessant voor het praktijkgevoel.

448. Vonnisafspraken in strafzaken

"Een rechtsvergelijkende studie naar een vorm van onderhandelingsjustitie in Italië, Duitsland en Frankrijk", uitgevoerd door mr. Laura J.J. Peters (2012). Ik heb alleen de samenvatting van dit proefschrift gelezen (14 pagina's), maar ik vind het niettemin vermeldenswaardig voor dit blog.

De strekking is - heel erg kort gezegd - dat de onderzochte landen anders dan Nederland in het strafrecht een vorm van afdoening kennen waarbij verdachte en officier van justitie een afspraak over de op te leggen straf maken (inclusief vrijheidsstraffen tot ongeveer een jaar); de rechter bekrachtigt deze vervolgens. De bekrachtigde beslissing kan in Italië en Frankrijk dadelijk ten uitvoer worden gelegd. Dit leidt tot efficiencywinst voor de keten en veelal tot een lagere straf voor de betrokkene. De vraag wordt opgeworpen of Nederland niet de Wet OM-afdoening / strafbeschikking (openbaar ministerie legt - zonder onderhandelen - straf op) moet heroverwegen (persbericht promotie: 'Nederland loopt uit de pas').

- In Italië is de strafrechter lijdelijk: is hij niet een stempelmachine voor de voorgelegde afspraken? Wat is het rechterlijk oordeel over de afspraken feitelijk waard?

- Een vonnisafspraak behelst geen schuldbekentenis en leidt tot een andere of geen registratie in de justitiele documentatie: onzuiver, rechtsongelijkheid?

- De straf in de vonnisafspraak is meestal gematigd: verenigbaar met strafdoelen, rechtsongelijkheid, ongewenste druk op de verdachte om maar te bekennen? Perverteert de mogelijkheid van onderhandeling met een officier van justitie over de door de rechter af te stempelen afspraak (consensualiteit) niet meer?

- In Italie en Frankrijk is hoger beroep tegen de vonnisafspraak niet mogelijk (dadelijke tenuitvoerlegging): onschuldpresumptie? 

- Is de kwaliteit van de Nederlandse niet-onderhandelbare afdoening met een strafbeschikking minder dan de vonnisafspraken? 

- Zou voor vrijheidsbeneming een rechter niet altijd ten volle de zaak moeten beoordelen? 

- Is met de lichte drempels voor verzet tegen een strafbeschikking het complete rechterlijk oordeel niet nabijer dan in de onderzochte landen?

446. Lucia de B. - Levenslang en TBS

Het persoonlijke verhaal van Lucia de Berk (181 pagina's, 2010) een dikke (f)oei voor Justitie.

429. Het rechterlijk gebieds- of contactverbod

Mijn korte artikel in de Ars Aequi van september 2012 geeft een zakelijke beschrijving van de op 1 april 2012 in werking getreden Wet rechterlijk gebieds- of contactverbod. Deze wet geeft de strafrechter de mogelijkheid om in zijn vonnis een gebiedsverbod, contactverbod of meldplicht op te leggen aan de veroordeelde. In de bijdrage worden de hoofdlijnen van de wet besproken. Daarbij wordt onder meer ingegaan op de reikwijdte van de vrijheidsbeperkingen, de vervangende hechtenis die volgt op overtreding van de maatregel, de mogelijkheid van schadevergoeding en de verhouding tussen de vrijheidsbeperkende maatregel en andere vrijheidsbeperkende interventies. Tot slot wordt stilgestaan bij de verwachte toepassing in de praktijk en de toegezegde wetsevaluatie. Deze samenvatting van de parlementaire documenten geeft nuttig snel inzicht in doel en toepassingsbereik van deze recente wet.

LJN: BY6951, Rechtbank Arnhem, 05/731053-12 (voorwaarde geëist, negatief advies reclassering, maatregel)

LJN: BY2364, Rechtbank 's-Hertogenbosch, 01/845222-12 (twee jaar, dadelijk uitvoerbaar)

LJN: BX1344, Rechtbank Utrecht, 16/655542-12 (geen maatregel vanwege gebrek aan overgangsrecht)

LJN: BY4637, Rechtbank Arnhem, 05/720908-12 (gevorderd en opgelegd voor postcodegebied, 2 mnd vervangende hechtenis per overtreding)

LJN: BY2263, Rechtbank Arnhem, 05/731041-12 (opgelegde maatregel overtreden, OM in hoger beroep tegen beslissing rechter-commissaris over vervangende hechtenis)

402. Proces - tijdschrift voor strafrechtspleging

Special van het Tijdschrift Proces over de Verklaring omtrent het gedrag, de VOG (april 2012, 85 pagina's).